Unie van Vestingsteden bijeen in Oudewater

Unie van Vestingsteden bijeen in Oudewater

822
0
DELEN
Joke Kramer biedt burgemeester Pieter Verhoeve een puzzlel aan van de Oude Hollandse Waterlinie

Op maandag 24 oktober hield de Unie van Vestingsteden zijn jaarlijkse symposium, dit jaar in het schilderachtige stadhuis van Oudewater. Aanwezig waren tal van bestuurders, ambtenaren en vrijwilligers uit tien vestingsteden.

Gastheer en burgemeester Pieter Verhoeve wees in zijn openingswoord op het belang van het behoud van de Oude Hollandse Waterlinie – OHW. De burgemeester is voorzitter van de Stuurgroep Waterliniejaar 2022, het jaar dat de OHW 350 jaar geleden in stelling werd gebracht en een cruciale rol speelde in de Hollandse oorlog. Discussieleider Sjoerd Veerman leidde de aanwezigen vervolgens soepel door de middag heen.

Presentaties

Voor de pauze werden enkele presentaties gegeven:

Joke Kramer biedt burgemeester Pieter Verhoeve een puzzle aan van de Oude Hollandse Waterlinie

Joke Kramer van de Stichting Groene Hart vertelde in het kort de stand van zaken van het project Vestingsteden in de linie dat met steun van de provincie Zuid-Holland wordt uitgevoerd. Het project omhelst de inventarisatie van OHW objecten/elementen in de drie vestingsteden die zijn gelegen in de provincie te weten Schoonhoven, Nieuwpoort en Gorinchem. De ambitie is echter de inventarisatie uit te rollen naar de vestingsteden in de provincies Utrecht en Noord-Holland, en daarna naar de inundatiegebieden om zo te komen tot een complete database voor de OHW. Het opstellen van criteria wat er op die lijst moet komen te staan is nog een belangrijk aandachtspunt. Joke vergeleek het onderzoekswerk met het leggen van een puzzel. De makkelijke delen eerst, dan het moeilijkere werk en vervolgens blijven er nog een paar leemtes over die de meeste tijd en vindingrijkheid vergen.

Els Romeijn van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gaf een toelichting op veranderingen die op stapel staan t.a.v. het beschermen van monumenten. Het monumentenregister wordt in tweeën gedeeld: de juridische registratie en de kennis die we van een object hebben, zoals een uitgebreide beschrijving worden losgekoppeld. De monumentenwet is vervangen door de Erfgoedwet en wordt gedeeltelijk opgenomen in de Omgevingswet (rond 2018). De laatste wet vervangt de wet ruimtelijke ordening en gaat over de fysieke leefomgeving. Als model van een goede samenwerking tussen gemeenten rond de fysieke instandhouding en de regelgeving van samenhangend erfgoed noemde zij de Grebbelinie. Een voorbeeld voor de gemeenten die zijn betrokken bij de OHW.

Daarna gaf Loes van der Vegt van bureau Land-id inzicht in het dossier van de Nieuwe Hollandse Waterlinie met de bedoeling dat de aanwezigen daar lering uit konden trekken voor de OHW. Vanuit het Rijk is er al veel goed geregeld voor de NHW. Provincies hebben kernwaarden opgesteld. Het Pact van Loevestein, een overeenkomst tussen verschillende zuidelijke gemeenten in de NHW, is een garantie voor de planologische borging van de NHW. Loes geeft mee dat als iedere betrokken gemeente en provincie de waarde van een uniforme regelgeving voor alle OHW-elementen onderkent, je kan komen tot een eenduidige bescherming waar bestuur én burger veel gemak van kunnen hebben. Het werk start met een gezamenlijk urgentiegevoel en natuurlijk is de inventarisatie belangrijk.

Marina Laméris, kwartiermaker van ‘op weg naar 2022’, vertelde over de ambitie om in 2022, het 350-jarig jubileumjaar, een knallend feest te vieren en met de voorbereiding nu al beginnen. Het moet de komende jaren gaan leven bij de mensen en bij de verschillende organisaties. Vanuit het project wordt een ‘OHW-kennisbank’ opgezet, waar alle info wordt samengebracht. Voorlopig is het alleen ‘brengen’ (uploaden) maar straks is de website en de databank toegankelijk voor iedereen. Zij stelde dat bescherming van de OHW twee kanten heeft: het in stand houden van het erfgoed en er voor zorgen dat het beleefbaar blijft. Marina riep een ieder op ideeën voor het jubileumjaar aan te dragen en het te bespreken binnen hun organisaties en volgend jaar te participeren in de gesprekken over de mogelijkheden van grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van regelgeving. Ditzelfde geldt voor het onderzoek (naar de kennisleemtes in de geschiedschrijving en de inventarisatie) en voor het afstemmen van jubileumactiviteiten in het kader van andere jubeljaren. Doel van de voorbereidingen is dat in 2022 alles in het teken van het Rampjaar / de OHW staat, het erfgoed en de geschiedenis ervan goed gekend is én er stralend bij staat.

Best practices en discussie

Na de pauze gaven Anne-Marieke Wolters (Woerden), Leendert Knopper (Schoonhoven) en Arjan Rijsdijk (Gorinchem) voorbeelden van OHW-projecten binnen hun deelnemers-symposium-241016-unie-vestingsteden-300x201gemeenten en konden de aanwezigen vragen stellen. Arjen Rijsdijk kreeg o.a. de vraag gesteld of het bestuurlijk moeilijk is dat zijn stad tot zowel OHW als NHW behoort en Anne-Marieke Wolters de vraag voor welke periode bij hun Singel-project werd gekozen: de OHW bestond immers van 1673-1816 dus is er sprake van meerdere lagen. Arjen Rijsdijk benadrukte dat de NHW en de OHW wezenlijk van elkaar verschillen, maar dat de samenwerking om uniforme regels te laten gelden voor het hele gebied heel belangrijk is en de gemeenten ook individueel ontzorgt. Anne-Marieke vertelde dat er veel aandacht is voor ‘welke laag laten we waar zien’. Dit zijn inderdaad belangrijke afwegingen bij ruimtelijke ingrepen en verbeteringen.

Enkele opmerkingen uit de zaal:

-Bestuurslagen moeten aan de slag, maar OHW moet ook maatschappelijk worden gedragen (Arjan Rijsdijk)

– Integrale gebiedsontwikkeling met als speerpunt cultuurhistorie van de OHW (Jaap Verkroost)

– In een presentatie leek het alsof Schoonhoven niet veel op had met de OHW maar we voeren wel degelijk een goed erfgoedbeleid tav de OHW (Dilia Blok). Bovendien geeft zij het advies het OHW verhaal meer op de jongeren te richten. Joke Kramer van SGH vertelt dat er al aandacht is voor educatieprojecten.

– Pro Biblio doet dat al met 3D workshops. dmv nieuwe techniek een oud verhaal vertellen (Peter Spuij)

– 1672 was de ‘grote oorlog’, het is een internationaal thema, niet slechts OHW of nationaal. Idee: met kunstwerken uit Engeland, Frankrijk en Duitsland een tentoonstelling in bv. de Kunsthal organiseren (Bas Kreuger)

– De uitvoering van OHW-projecten moet zoveel mogelijk worden gecombineerd met investeringen van de Waterschappen; dat geeft win-win (Bernt Feis). Waterschap is al bezig elk jaar een bedrag in een spaarpotje te doen voor haar eigen jubileumjaar (Waterschap HDSR Remco Lots). Tymon de Weger van Woerden riep op om dat ook als gemeenten gezamenlijk te doen voor 2022

– Oude Hollandse Waterlinie is niet genoeg zichtbaar in museum Soesterberg. Voor jubileumjaar ook defensie inschakelen

– financiële bijdrage voor het jubileumfeest vragen aan de steden die dankzij de waterlinie toen niet zijn ingenomen (Amsterdam, Den Haag) of zelfs aan Frankrijk en Engeland.

– verhaal van de oorlog niet te algemeen maken maar focussen op de OHW. Dat was immers de redding van Holland (Teunis de Kruijf)

Afsluitend
Community vorming is het sleutelwoord. Burgemeester Verhoeve sluit de bijeenkomst met de oproep na te denken over de invulling van 2022 en elkaar in 2017 op een volgend symposium weer te zien. Hij sprak de hoop uit dat we dan mooie stappen in de samenwerking zouden hebben gemaakt.

Als kleine attentie kregen de aanwezigen een zakje chocolaatjes mee met het portret van stadhouder Willem III.

DELEN

LAAT EEN REACTIE ACHTER